İnançlı internet mi sansür yasası mı?

Geçtiğimiz yıl gündemi aylarca meşgul eden Seyahat olaylarının epeyce uzun sürmesi ve geniş kitlelerin iştirakiyle gerçekleşmesinde hiç kuşkusuz internet ve toplumsal ağların tesiri büyük oldu. İnternet ve toplumsal medya üzerinden gerçekleştirilen irtibat ve bilhassa son aylarda isimli kovuşturmalara mevzu olan bir kısım ses kayıtlarının internetten kamuoyunun erişimine sunulması, internetin denetim altına alınmasını öncelikli gündem haline getirdi.

Kamuoyunda “internet yasası” olarak bilinen 5651 sayılı maddede değişiklikler yapan torba yasanın internetle ilgili kararları TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Kabul edilen tasarı halihazırda cumhurbaşkanından onay bekliyor.

Bazıları bu maddeyi basın özgürlüğüne vurulan büyük bir darbe olarak nitelendirirken bazıları de internetin bu yasa sayesinde daha inançlı hale getirildiğini söylüyor.

Pekala, tüzel açıdan bakıldığında durum ne? Bu yasa özgürlükleri perçinliyor mu yoksa yeni bir sansür maddesiyle mı karşı karşıyayız?

Erişimin engellenmesi nasıl gerçekleşecek?

Kabul edilen tasarı da bilhassa ehemmiyet arz eden iki konu var: Bunlardan birincisi, TİB liderinin direkt mahkeme kararı olmaksızın erişimin engellenmesine karar verebilmesi. Başkası ise, Erişim Sağlayıcılar Birliği’nin kurulması ve erişim sağlayıcıların kendilerine bildirilen içeriğe ait erişimi engellemek zorunda olması.

 Buna nazaran; internette yayınlanan bir içeriğin özel hayatının kapalılığını ihlal ettiğini düşünen şahıslar, direkt TİB’e de başvurabilecekler. Örneğin ses kaydı internete düşen biri ya da hakkında internette haber yayınlanan kişi direkt TİB’e başvurarak erişimin engellenmesini talep edebilecek. Burada iki farklı yol izlenebilecek. Birincisi, içerik direkt TİB liderinin buyruğu üzerine engellenebilecek. Bu karara karşı internet sitesi sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilecek. İkinci ihtimal ise TİB, kendisine gelen bu talebi Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne bildirecek ve kelam konusu içerik en geç 4 saat içerisinde Türkiye’den erişilemez hale gelecek. Talep ‘daha sonra’, sulh ceza yargıcının kararına sunulacak ve hakim, kararını 48 saat içerisinde açıklayacak. Şayet karar açıklanmazsa, erişim engellemesi kaldırılacak.

TİB yanılgı yaparsa…

Misyonlarını yerine getirirken kabahat işledikleri argüman edilen TİB işçisi hakkında cezai soruşturma yapılması için, TİB liderinin müsaadesi, TİB lideri hakkında cezai soruşturma yapılması için ise bağlı olduğu bakanın müsaadesi gerekecek.

İlginizi Çekebilir >  Ünlü sanatçı Ercan Turgut son seyahatine uğurlanıyor!

Ve yeniden kabul edilen hususlara nazaran, internette yer sağlayıcı, yer sağladığı hukuka alışılmamış içeriği, haberdar edilmesi halinde yayından çıkarmakla yükümlü olacak. Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ait trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek müddet kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve kapalılığını sağlamakla yükümlü olacak.

Ayrıyeten erişim sağlayıcı, erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici önlemleri almakla yükümlü olacak.

AİHM’e karşın internet yasası

Pekala bu düzenlemeleri, hukukun temel prensipleri karşısında nasıl anlamak gerek?

Yürürlükteki 5651 sayılı kanun düzenlemesinde yalnızca katalog hata olarak tanım edilen aşikâr hata tiplerinde TİB’in direkt erişimin engellenmesi kararı vermesi imkanlı. 8. unsurda belirtilen hatalar dışında kalan öteki tüm kabahat tipleri açısından erişimin engellenmesi lakin mahkeme kararı ile olabiliyor.

 Elbette ki mahkeme kararı, hukuka uygunluğu sağlamak ve temel hak ve hürriyetleri korumak manasında çok önemli bir teminat.

Gerçekten Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012 tarihli bir kararında, 5651 sayılı kanunun erişimin engellenmesine ait 8. unsurunu AİHS husus 10’a muhalif bulmuş ve kanunun demokratik hukuk devletinin teminat altına alması gereken türel müdafaayı sağlamadığına hükmederek, Türkiye’yi tazminata mahkûm etti. Bu karar karşısında tüm kamuoyu daha özgürlükçü ve demokratik bir yasa beklentisi içerisindeyken, mevcut değişiklikler tam manasıyla sağ gösterip sol vurmak oldu.

Çünkü yapılan değişikliklerle, idari kararla internet erişiminin önlenmesinin yolu, ölçüsüz bir biçimde ve soyut tabirlerle genişletiliyor. Öngörülen Erişim Sağlayıcıları Birliği ise yeni bir “sansür birimi” tasası yaratıyor.

Büyük birader bizi izliyor

URL adreslerine erişim engelleme prosedürüyle kullanıcıların tüm internet trafiği izlenebilir ve gözetlenebilir bir hale getiriliyor. IP adreslerine erişim engelleme sistemiyle birçok site ve servis çalışamaz ve yayın yapamaz hale getiriliyor. Tüm bunlar internet kullanıcılarının hareketlerinin TİB aracılığıyla fişlenmesi mümkünlüğünü akla getiriyor.

Özetle tüm bu düzenlemeler yürütmenin, yargının anayasal yetki alanına açıkça müdahalesi manasına geliyor. Kuvvetler ayrılığı sisteminden önemli bir sapma olarak değerlendirilebilecek bu değişikliklerle demokratikleşme değil, olsa olsa otokratik bir sistem tarafında süratle ilerlendiği söylenebilir. Artık gözler kulaklar cumhurbaşkanında. İyi haberler dileklerimle…

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*