Gençlerde unsur kullanımı nasıl anlaşılır?

Araştırmalar gösteriyor ki, bilhassa gençlerde husus kullanımına başlama yaşı 14’e kadar düştü. Unsur kullanım riski için en değerli dönemse ergenlik. Çocuklar, arkadaş tesiri ya da merak ederek husus kullanımına başlayabiliyor, bunun birinci adımı da sigara oluyor. Üsküdar Üniversitesi NPİstanbul Nöropsikiyatri Hastanesi Amatem Uzmanı Dr. Onur Noyan, anne-babalardan çocuklarının davranışlarını bir dedektif üzere izlemelerini önerdi ve unsur kullananlarda görülen 10 işareti anlattı.

Husus bağımlılığı nedir?
Bağımlıların birden fazla, merak sebebi ve “bir defadan bir şey olmaz” niyeti ile husus kullanmaya başlarlar. Hiç kimse bağımlı olacağını düşünerek başlamaz. Her vakit unsur kullanımını denetim edeceklerine inanırlar. Orta sıra “keyif” almak için kullanım hedeflenir. Lakin bir müddet sonra kullanım sıklaşır ve unsurun “keyif verici” tesirleri tecrübelenir. Kısa periyotta bir ziyanı hissedilmez. Fakat kullanım giderek sıklaşır ve daha evvel kullanılmış olan dozlar “keyif” vermez hale gelir. Daha yüksek dozlara muhtaçlık duyulur. Doz arttıkça her şey berbata sarfiyat. “Bu son kullanımım” diyerek kullanımlar sıklaşır. “Bir daha asla kullanmayacağım” biçimindeki telaffuzlar daima “son” kullanımı başlatır. Fakat o son kullanımlar hiç gelmez. “Ben bağımlı değilim, kendimi denetim ediyorum” dendiği anda, husus arayışları, daha yüksek dozda unsur gereksinimi ile artık “bağımlılık” başlamış, iş işten geçmiştir. Uzun bir müddet sonra kişi unsurun olumsuz tesirlerini görmeye başlar.

Husus bağımlılığından nasıl kurtulunur?
Maddeyi bırakma dileği ve bunu becerebileceğine karşı inancı kaybolur ve kişi kendisini güçsüz hisseder. Bırakacağım fakat “Bu meret bırakılmaz ki” kanısı ile hem bırakmak ister hem de kullanıma devam eder. Bu devirde algılanan ziyanlar artarsa şahısta unsur kullanımından kurtulma isteği doğabilir. Maddeyi bırakma isteği, maddeyi alma hissinden daha kuvvetli olduğu için kişinin bu basamakta desteklenmesi ve umut verilmesi onun “becerebilirim” inancını takviyeler. Tedavinin bu periyotta çok büyük tesiri olur. Sonunda bir mühlet bırakılır. Olumsuz durumlar unutulur. Keyif verici tesirleri ise daima akıldadır. Her şey yolunda giderken aniden “Ben kendimi denetim edebiliyorum, bir defadan bir şey olmaz” kanısı ile tekrar kullanım olur ve kısır döngü başlar.

Husus bağımlılığı hangi yaşlarda başlıyor?
Araştırmalarda bağımlılık yapan unsura başlama yaşının ortalama 14 olduğu görülüyor, bu nedenle ergenlik devrinin unsur kullanımı açısından en riskli devir. Ailelerin çocuklarındaki bağımlılığı lakin ziyanlarının büyük oranda başladığı 2 yıl sonra fark edebiliyor. Ailelerin çocukları çok âlâ gözlemlemeleri gerekiyor. 2 yıllık müddet içerisinde yapılacak müdahalelerle tahminen de ergeni unsur kullanımından uzaklaştıracaklar. Bu sebeple ergenlerdeki değişiklikleri düzgün takip etmek değerli.

İlginizi Çekebilir >  Aldatma yaşanmış evliliği kurtarma yolları

Husus bağımlığından şüphelenen anne ve babalar nasıl davranmalı?
Çocuğunuzun son günlerde değişen birçok davranışı varsa ve unsur kullandığından şüphelenmeye başladıysanız dikkatli olmalısınız. Haksız yere onu suçlamamak, dikkatli davranmak gerekiyor. Bu periyotta en erken yapılması gereken davranış ergenle sağlıklı irtibat kurmaya çalışmak. Öğretmenlerine, arkadaşlarına yakın etrafındaki şahıslara danışarak müşahedelerini sorabilirsiniz. Var olmayan bir durum ihtimaline karşı çok dikkatli davranmalısınız. Bağlantısı arttırmak için teşebbüslerde bulunmak, unsur ya da alkol kullanımıyla ilgili sağlıklı bilgiler edinmesini sağlamak, farkında olmadan yapılabilecek özendirici konuşmalardan kaçınmak, çocuğunuzun ilgi alanları hakkında bilgi sahibi olmak ve bu alanlarda kendisiyle ortak paylaşımlarda bulunmak yarar sağlayacaktır.

Bu periyotta siz çocuğunuzla alkol/madde/sigara hakkında konuşmaktan kaçınırsanız, diğerleri sizden evvel konuşup yanlış bilgilendirebilir. Kısa ve kolay iletiler vermek her vakit tesirlidir. Değerli olan yaşına ve beklentisine uygun bilgi vermektir. Meraklandıracak, ilgi çekecek halde anlatmaktan kaçınmalısınız. Çocuklarımıza küçük yaşlardan itibaren kendilerini, vücutlarını müdafaayı ve riskli durumlarda hayır demenin gerektiğini öğretmeliyiz.

Husus kullanan ergenlerde hangi işaretler görülebilir?
1- Unsur kullanmaya başlayan şahıslarda birinci olarak etraflarında yaptıkları değişiklikler görülür. Eski arkadaşların yerini yeni arkadaşlar alır. Unsura daha rahat ulaşım sağlayabilecek bireylerle yakınlaşır, eski arkadaşları ile görüşmez.
2- His durumu çok çabuk değişiyorsa çok dikkatli olunmalı. Bu müddet içerisinde bazen çok sevinçli bazen de çok öfkeli, huzursuz, keyifsiz olabilir.
3- Ders durumunda ani değişiklikler olur. Notları düşmeye başlar, okula devamsızlık görülür.
4- Meskende tek başına kalmak istiyorsa ya da arkadaşları ile birlikte dışarıda nerede olduğunu söylemeden buluşmaya başladıysa dikkat.
5- Ailesi ile olan ilgileri mümkün olduğunca uzaklıklı tutmaya başlar. Meskende daha az vakit geçirmek ister ki ailesiyle çatışmasın.
6- Kılık-kıyafet ya da görünür bir şey almadığı halde, fazla para harcamaya başlar.
7- Ferdî bakımı azalmıştır. Giysisine dikkat etmez. Gözleri kızarır, şişer, bedeninde değişiklikler başlar.
8- Sonluluk, gerginlik, kişilerarası bağlantılarda meseleler yaşar, dalgınlık, dikkatsizlik başlar.
9- İçine kapanır. Uyku sistemi değişir. Ya çok uyur ya da çok az uykuya gereksinim duyar.
10- Psikolojisinde karamsarlık, ümitsizlik ya da inançsızlık üzere his durumları olabilir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*